De kaart als wereldbeeld - 1ste tot 6de jaar middelbaar onderwijs

Inhoud

Van Mercator tot vandaag

Kaarten lijken objectief, maar vertellen altijd een verhaal. Tijdens een bezoek aan MAP - Mercator ontdekken leerlingen uit het secundair onderwijs hoe kaarten worden gemaakt, gebruikt én geïnterpreteerd – vroeger en vandaag.

Aan de hand van historische kaarten, globes, atlassen en interactieve toepassingen onderzoeken leerlingen hoe cartografie ons wereldbeeld beïnvloedt. Ze maken kennis met Gerard Mercator, een sleutelfiguur in de geschiedenis van de cartografie, en plaatsen zijn werk in een bredere historische, wetenschappelijke en maatschappelijke context.

De museumopstelling daagt leerlingen uit om kritisch te denken:

• Wie maakte deze kaart?
• Met welk doel?
• Wat wordt benadrukt, vervormd of weggelaten?
• Hoe beïnvloeden kaarten onze kijk op macht, grenzen en de wereld?

Door observatie, discussie en interactie leren leerlingen kaarten lezen én bevragen. Ze ervaren onder meer:

• hoe een bolvormige aarde wordt afgebeeld op een plat vlak
• hoe projecties invloed hebben op verhoudingen en perceptie
• hoe historische kaarten verschillen van hedendaagse digitale kaarten
• hoe kaarten gebruikt worden in media, politiek en wetenschap

Het museumbezoek is sterk belevingsgericht, met onder andere:

• interactieve schermen rond kaarten, globes en atlassen
• originele objecten uit de collectie van Mercator
• de grootste atlas
• een immersieve 4D-ballonvlucht over het Waasland en verder

Deze rondleiding sluit onder meer aan bij volgende sleutelcompetenties en eindtermen:

Aardrijkskunde / Ruimtelijk bewustzijn

• Leerlingen lezen, interpreteren en analyseren kaarten en cartografische voorstellingen.
• Ze vergelijken verschillende soorten kaarten en projecties en herkennen hun beperkingen.
• Ze ontwikkelen ruimtelijk inzicht en begrijpen schaal, afstand en verhoudingen.

Geschiedenis

• Leerlingen plaatsen historische kaarten in hun tijdscontext.
• Ze onderzoeken hoe kennis, macht en wereldbeeld samenhangen.
• Ze gebruiken kaarten als historische bron en leren deze kritisch benaderen.

Kritisch denken & mediawijsheid

• Leerlingen leren dat informatie nooit volledig neutraal is.
• Ze analyseren hoe beeldvorming en selectie invloed hebben op betekenis.
• Ze reflecteren over het gebruik van kaarten in hedendaagse media en technologie.

Communicatie & burgerschap

• Leerlingen formuleren observaties, stellen vragen en nemen deel aan klassikale reflectie.
• Ze ontwikkelen een kritische en geïnformeerde houding tegenover informatie over de wereld.

Begeleidingsopties:
Liever zelf met de klas op ontdekking? Dat kan!

Voor scholen is er een DIY- educatief pakket waarmee leerkrachten zelfstandig met hun klas aan de slag kunnen in het museum. Het pakket bevat gerichte kijk- en denkvragen, onderzoeksopdrachten en reflectiemomenten, waardoor leerlingen actief en op hun eigen niveau leren – zonder gids.

Heb je graag een gids?

Een team van enthousiaste opgeleide gidsen staan klaar om samen met jouw leerlingen de wereld van Mercator te ontdekken.

Neem tijdig contact op via reservatiemusea [at] sint-niklaas.be (reservatiemusea[at]sint-niklaas[dot]be). Deze begeleiding kost 40 EUR. 

Prijs: 3 EUR per leerling, indien gids: 40 EUR 

Onderwijsniveau