10 tips voor een vlotte Kunstkuur samenwerking

Je aanvraag is goedgekeurd. Wat nu? In Kunstkuur werk je samen met één (of meerdere) onderwijsprofessional(s) aan kwaliteitsvol onderwijs voor al je leerlingen. Samenwerken doe je zowel in het voorbereiden en uitvoeren van de lessen, als in het reflecteren op je gedeelde lesopdracht. Alles begint met een goede planning en duidelijke afspraken. Wacht niet tot het begin van het schooljaar. De tijd die je nu investeert in de nieuwe samenwerking, zal je Kunstkuur alleen maar ten goede komen.

 

1
Leer mekaar kennen en maak goede afspraken

Voor de leerkrachten

Een professionele klik met je partner is essentieel. Een duopartner uit een academie of school kan je meestal niet kiezen. Toch moet het goed aanvoelen tussen jullie beiden. Neem de tijd om jullie visie en verwachtingen te bespreken. Hoe ga je om met leerlingen die zich niet aan de regels houden? Op welke manier wil je reflecteren en evalueren? Wat is voor jou een geslaagde les? Doe de test Mijn cultuurspiegel en reflecteer over waar jij je accenten al legt.

Voor de directie

Zoek mogelijkheden om je leerkrachten de tijd te geven om te communiceren, te reflecteren en te werken aan een professionele klik. De werking van het dko is anders dan die van het leerplichtonderwijs. Dat vraagt (soms) een aanpassing van beide kanten. Je kan hierbij een coachende rol spelen. Een luisterend oor zijn, doet ook al wonderen. Maak ruimte voor overleg in de jaarplanning voor alle niveaus.

 

 

2
Bespreek je lesstijl

 

 

 

Samen een klas leiden, is best wel spannend. Je moet van elkaar weten hoe je lesgeeft en wat je belangrijk vindt. Bij aanvang kan je een paar lessen van je partner observeren (zie tip 6). Misschien zal je in het lesgeven een stuk eigen kennis en routines moeten loslaten om samen iets nieuws te kunnen opbouwen. Laat dat je niet afschrikken. Je krijgt er een pak nieuwe (andere) tools bij die je lespraktijk naar een hoger niveau zullen tillen.

 

 

3
Bepaal je rol

 

Vergelijk beiden je sterke en minder sterke punten als leraar. Bepaal zo wie welke rol in de klas heeft. In een goed team komen de sterktes van elke speler tot hun recht. Vermijd een vaste rolverdeling in de zin van ‘elk doet waar hij goed in is’ of ‘jij bent de expert’. Evolueer na verloop van tijd en wissel van rol. Zo kan ieder in zijn sterkte en werkpunten worden uitgedaagd. Op die manier zet je in op professionalisering van elkaar.

 

 

4
Experimenteren mag

 

Als team creëer je niet alleen een veilige leeromgeving voor de leerlingen maar ook voor elkaar. Team-teaching biedt op natuurlijke wijze ruimte om te experimenteren met nieuwe werkvormen, met mogelijkheden tot differentiatie, met diverse leerling-output. Ga niet overhaast te werk. Bepaal samen hoe ver jullie willen gaan met het uitproberen van nieuwigheden.

 

 

5
Expliciteer je doelen

 

Je staat samen voor de klas en je wil dat zoveel mogelijk leerlingen de leerdoelen behalen. Goed cultuuronderwijs bestaat altijd uit een onderwerp (waar gaat het over?), een vaardigheid (hoe ga je de leerdoelen bereiken?) en een medium (waarmee bereik je de leerdoelen?). Onderwerp, vaardigheid en medium vormen een logisch geheel. Ze beïnvloeden elkaar en hangen met elkaar samen. De nadruk kan nu eens meer op het één, dan weer op het ander liggen, maar je maakt een bewuste keuze. Zo combineer je het doel (reflectie op een onderwerp), met de manier waarop wordt gereflecteerd (vaardigheden) en met het middel waarmee (het medium).

Onderwerp, vaardigheid, medium

Onderwerp: waar gaat het over?

Vaardigheid: leerlingen kunnen reflecteren op vier verschillende manieren. Deze vaardigheden zijn: waarneming (zintuiglijke ervaringen), verbeelding (fantaseren, inleven, creëren), conceptualiseren (kennis opdoen, mening vormen, taalbegrippen leren), analyseren (ontleden van structuren en verbanden leggen, rekenen).

Medium: het begrip medium wordt bedoeld als middel waarmee gereflecteerd wordt zoals het lichaam, voorwerpen, geschreven en gesproken taal en grafische tekens als in foto, grafieken, schilderij. Medium wordt niet bedoeld in de betekenis van tv, radio of social media.

Meer informatie over Cultuur in de Spiegel, het theoretisch kader voor goed cultuuronderwijs, vind je hier.

 

6
Bereid je lessen samen voor

 

Probeer in kleine stapjes verschillende vormen van team-teaching uit. Kies het model dat het best past om je lesdoelen te bereiken. Ook de klasgroep speelt een belangrijke rol in die keuze. Aanvankelijk zal je meer kiezen voor het observatiemodel. Logisch, want je moet elkaar leren kennen. Wissel af wie observeert. Blijf niet te lang in dat model steken. Laat je niet ontmoedigen als een bepaald model minder goed lukt. Alles heeft tijd nodig en door soms wat bij te sturen, kom je samen wel tot een geslaagde les. We lijsten de belangrijkste modellen op.

Startmodellen:

  • Observatiemodel één leerkracht heeft de volledige verantwoordelijkheid over het lesgebeuren. De andere leerkracht observeert met een duidelijk doel voor ogen.
  • Ondersteuningsmodel is een handige manier om elkaars instructiestijl te leren kennen. De ene collega neemt de leiding over de lesfase en geeft klassikale instructies. De andere gaat rond in de klas om leerlingen die dat nodig hebben te ondersteunen.
  • Het sequentieel model biedt de mogelijkheid dat leerkrachten samen aanwezig zijn in de klas en dat ze afwisselend de leiding nemen voor één of enkele lesfases. In dit model kan het ook dat elke leerkracht één of een aantal volledige lessen op zich neemt. De leerkrachten bereiden samen de les, lesfases en lessenreeksen voor en verdelen daarbij de inhouden of instructieactiviteiten onder elkaar.

 

Modellen als je elkaar wat beter kent en op mekaar kan inspelen:

  • Parallel model  is een model waarbij de leerkrachten elk dezelfde lesinhoud geven of werken aan dezelfde leerdoelen in een deelgroep (bijvoorbeeld klas in twee groepen splitsen). Het is geschikt om aan leerdoelen te werken die veel interactie met de leerlingen of begeleiding vragen.
  • Met het hoekenwerkmodel kan je aangepast lesgeven. Om gedifferentieerd te werken met je klas deel je de klas in groepen – hoeken – op. Elke leerkracht neemt één of meerdere hoeken voor zijn/haar rekening.
  • Met het interactief model  geven de beide leerkrachten na een gezamenlijke voorbereiding samen en in synergie les. Dit kan bij aanvang van de les waarbij dan overgeschakeld wordt naar een parallel model in deelgroepen. Het is een intense vorm van samenwerken voor zowel de leerlingen als de leerkrachten. Daarom is het belangrijk om af te stemmen met je collega hoe lang je aan één stuk door samen lesgeeft.

 

 

7
Reflecteer regelmatig

 

Maak na de les tijd om te reflecteren over het lesverloop. Evalueer ook de vorderingen van de leerlingen, de mate waarin de aanpak effectief was en waar eventuele bijsturing of opvolging nodig is. Wat heb je gezien bij de leerlingen? Wat liep er goed aan de team-teachingsvorm? Wat kan er beter in de samenwerking? Hoe kan je nog beter/anders differentiëren zodat elke leerling kansen krijgt?

Geef elkaar voldoende feedback! Dit is immers een voorwaarde om van en met elkaar te leren.

Eventueel kan je als uitgangspunt een gemeenschappelijk kader gebruiken. Cultuur in de spiegel kan daarbij een handige leidraad zijn.

Plan op geregelde tijdstippen reflectiemomenten in met alle partners samen. Zo bewaak je de kwaliteit van de Kunstkuur samenwerking.

 

 

8
Vermijd praktische obstakels

Voor de leerkrachten

Maak vooraf goede afspraken over het gebruik van materiaal en infrastructuur

Voor dans en theater heb je een ruimte nodig waarin je vrij kan bewegen. Beeldend werken vraagt dan weer een ruimte die tegen een spatje verf kan. Spreek af wie het materiaal voorziet, het lokaal klaarzet en opruimt.

Voor eventuele verplaatsingen kan dynamoOPWEG een mooie ondersteuning zijn.

Voor de directeur

Maak duidelijke afspraken over toezichten (rijen, middagpauze, speeltijd, studie), begeleiding bij schoolse en buitenschoolse activiteiten.

Geef de leerkracht van de academie toegang tot het online info-platform van de school. Een schoolkalender kan helpen om niet voor verrassingen te staan.

Tips van het Kunstkuur delend netwerk

  • Vanuit de expertise van het delend netwerk kwam een handleiding voor nieuwe  (en reeds lopende) Kunstkuren tot stand. De handleiding 'made by delend netwerk' staat vol met inspirerende tips en do's en don'ts. Een aanrader!
  • Je kan de handleiding hier bekijken.
  • Er is ook een printversie beschikbaar. Handig om te gebruiken voor het nieuwe schooljaar van start gaat.

 

 

9
Blijf praten

 

Blijf praten tijdens het hele traject. Wees niet bang om je partner opmerkingen te geven of om eerder gemaakte afspraken in vraag te stellen. Blijf vooral niet zitten met ergernissen, want die zullen de kracht uit je samenwerking halen.

 

 

10
Ouderparticipatie: ga in dialoog met ouders

 

Informeer ouders bij het begin van het schooljaar over Kunstkuur.  Laat hen participeren op een laagdrempelige wijze, bijvoorbeeld door het ondersteunen bij de voorbereiding van een tentoonstelling, een workshop of voorstelling.

Ouders zijn een belangrijke schakel om de stap naar de academie te zetten. Communiceer via het rapport hoe de talenten en competenties van hun kinderen binnen het vak evolueren. Op die manier verrijk je de blik op de groeiende identiteit van hun kind of de jongere.

Naar  Steunpunt SONO , Klasse en CEGO.

Thema
  • Kunstkuur
  • / Basisonderwijs
  • Buitengewoon basisonderwijs
  • Gewoon basisonderwijs
  • Secundair onderwijs
Je ziet een meisje met lange haren. In haar handen houdt zij een aantal penselen vast die zij voor haar mond houdt.