8 tips van boekenjuf Jesse

1. Voorlezen in de ochtend, zelfstandig lezen na de middag

Voorlezen is een eerste stap in leesbevordering. Het ideale moment hiervoor is aan het begin van de eerste les. Na de middag is dan weer perfect voor vijftien minuutjes zelf lezen. De leerlingen beginnen zo rustig aan de namiddag.

Tip deluxe: Laat de leerlingen hun leesboek al klaarleggen voor de middagpauze, zodat ze er meteen in kunnen duiken.

2. Boekenposters

Een beproefde techniek voor boekenbabbels is elk kind een poster laten vormgeven over zijn of haar boek. Je geeft best op voorhand een blad met criteria of richtlijnen waarop de poster beoordeeld zal worden. De creatieve invulling is aan de leerlingen. De bespreking van ieders poster brengt een gesprek op gang.

Tip deluxe: Schotel je je leerlingen niet graag een nietszeggende lijst boeken voor? Dan kan je wellicht een bondgenootschap sluiten met de plaatselijke bibliothecaris. Onderwijs staat namelijk hoog op de agenda van iedere bib. Ga het gesprek aan over grote hoeveelheden en langere termijnen van uitleenbare boeken. Zo kan je de bib (voor een deel) naar de klas halen. Nóg beter is natuurlijk als je met de klas naar de bib kan gaan. Dat kan gratis met dynamoOPWEG.

3. Topdoos en flopdoos

Wat vinden de leerlingen hoogvliegers en welke boeken zien zij liever nooit meer terug? Breng een klasgesprek op gang door hen te vragen een gelezen boek in de top- of de flopdoos te leggen. Zo kunnen ze aan hun klasgenoten vertellen waarom het boek top of flop is.

Tip deluxe: Floppers vermijden? Stal je klasbibliotheek uit per thema en laat de leerlingen in de eerste ronde snuisteren. Vraag hen om een top drie in hun hoofd te houden. Pas in ronde twee mogen de leerlingen om beurt hun boek nemen. Hebben ze niet hun eerste keuze? Niet erg, als hun klasgenoot het boek uitgelezen heeft, kan het boek nog van ‘eigenaar’ wisselen.

4. Leesdagboek

In een leesdagboek geeft iedere leerling zijn of haar beleving van de gelezen boeken weer. Hier gaat het niet om leestempo of leesvaardigheden, maar om appreciatie en verbeelding. Elk dagboek bestaat uit de gegevens (titel, auteur en illustrator) van de gelezen boeken en een evaluatiegedeelte.

Dit evaluatiegedeelte verschilt per leerjaar. In een eerste leerjaar kunnen de kinderen bijvoorbeeld door smileys te kleuren aangeven wat ze ervan vonden. In hogere jaren kunnen de leerlingen antwoorden op verschillende vragen en zelf commentaar geven. De vragen van Aidan Chambers kunnen je op weg helpen.

Tip deluxe: Beperk je niet tot geschreven woorden. Het ene kind kan zich beter uitdrukken in drama, de andere met beelden en nog een andere met gesproken woorden. Voorzie dus evaluatiemethodieken waarin de leerlingen een tekening kunnen maken bij het boek of bij het gevoel dat het boek oproept, of laat hen hun lievelingsfragment uitbeelden of laat hen hun favoriet boek promoten bij de rest van de klas.

5. Leeskaarten

De leeskaarten zijn een instrument om leesplezier te delen met anderen. Ze brengen de boekensmaak van een klas in beeld te brengen en nodigen je uit tot dialoog. Ze zijn geïllustreerd door bekende Vlaamse illustratoren. Je kan ze gratis downloaden en printen.

Tip: Houd per boek een blad bij waarop je leerlingen per leesmoment noteren aan welke pagina ze zijn geraakt. Zo kan je nagaan welke leerling moeilijkheden heeft en kan je hierover een gesprek aangaan. Kon het boek niet boeien? Was het te moeilijk? Of is er een andere reden?

6. Boekbabbels

Is een leerling echt weg van een boek? Dan kan hij of zij zijn favoriet voorstellen op de boekbabbel. Je spreekt op voorhand af wie dit de volgende keer wil doen. Ook hier kan je je niveau aanpassen aan de leeftijd. Zo voorzie je best nog structuur voor het eerste leerjaar. Met pictogrammen vertellen je leerlingen wat ze er van vonden.

Tip deluxe: Met boeken in de klas werk je niet enkel aan leestechnische vaardigheden, je kan er ook andere eindtermen of doelstellingen aan koppelen. Met een spreekoefening voor de klas oefenen leerlingen immers ook communicatieve vaardigheden. Van literatuur kan je makkelijk de uitstap maken naar muzische domeinen als drama, media en muziek.

7. Boekentips voor de leerkracht

Als leerkracht mee zijn in het steeds groeiende landschap van het kinder- en jeugdboek, dat is geen evidentie. Gelukkig zijn er reddingsboeien. Op cultuurkuur.be/leesinspiratie vind je inspiratie om creatief aan leesplezier te werken in de klas. Je ontdekt er lestips, werkvormen en kant-en-klare lesideeën. Kortom, de online bestemming voor elke leerkracht die boekeninfo of inspiratie zoekt.

Met het magazine Beste Boekenjuf/meester doen ze er nog een schepje inspiratie bovenop. Het zit boordevol leestips, interviews met boekenleerkrachten, leeskaarten met handleiding en veel meer. Lees hoe Jesse de Beste Boekenjuf van 2014 werd!

8. Boekenbeurs

Is je school helemaal wild van boeken? Dan is het tijd voor een volgende stap. Organiseer een boekenbeurs voor ouders, want ouders weten vaak niet welke boeken geschikt zijn voor hun kinderen en vragen om input. Tover je turnzaal, eetzaal of speelplaats tijdelijk om tot boekenbeurs en nodig ouders uit na het oudercontact. De leerlingen keuren op voorhand het aanbod en maken een verlanglijstje op. Je bezoekt per klas de beurs en na het nodige snuisterwerk laat je iedereen een top drie opmaken. Die kan je ’s avonds aan de geïnteresseerde ouders bezorgen.

Tip deluxe: Is niet elke ouders op jullie school even kapitaalkrachtig? Ga opnieuw aankloppen bij de bibliotheek voor een samenwerking. Zij doen jaarlijks een uitverkoop en komen dit misschien graag bij jullie op school doen. Of de bib heeft misschien een wisselcollectie die ze willen uitlenen aan ouders voor een langere periode. Het gesprek aangaan is de boodschap.

Met dank aan Jesse Van de Kerckhove, bekroonde en gepassioneerde boekenjuf.