Als ooit, het combineren van beeld en filosofie

Hoe zou onze stad er uit zien over 100 jaar? Wordt de stad autovrij? Rond deze en andere vragen werkten de zesdejaars uit de Sint-Jansschool in Leuven het project Als ooit uit. Artforum verzamelde kinderen en jongeren en ging met hen op zoek naar alternatieven voor een betere samenleving. Beeldend kunstenaar Goedele Pauwelyn begeleidde de leerlingen.

Leerlingen van het 6de leerjaar staan op een scharnierpunt. Volgens de leerkrachten van de Sint-Jansschool in Leuven is dit het uitgelezen moment om stil te staan bij later. De school is een echte stadsschool gelegen in een buurt van Leuven waar veel bevolkingsgroepen dicht bij elkaar leven. Daarom kiezen ze elk jaar een project om de leerlingen uit te dagen verder te denken dan nu en verder dan zichzelf. Het project Als ooit was dan ook een ideaal project op maat van de leerlingen. Bovendien kadert het in het stadsfestival Utopia waarbij Leuven de 500ste verjaardag vierde van de publicatie van het gelijknamige boek van Thomas More.

Het combineren van beeld en filosofie

'We willen in onze school af van het betekenisloos knutselen of toneeltjes maken', zegt Nele Van Bouwel, leerkracht van het 6de leerjaar. 'Muzische vorming moet ingebed worden in een breder kader. Kunst beschouwen, organiseren en creëren moet voortkomen uit denken over, denken aan en ook aanzetten tot denken en doen als circulaire beweging. Kunst moet roeren, beroeren, ontroeren en alles eens goed door elkaar klutsen! De combinatie van beeld en filosofie sprak ons dan ook enorm aan in het project.'

De meerwaarde van een artiest in de klas

Artforum, een kunsteducatieve organisatie uit Leuven, bracht de school in contact met beeldend kunstenaar Goedele Pauwelyn. Een artiest in de klas zorgt voor een meerwaarde op vlak van brainstormen (verbreding), opdrachtformulering (verdieping) en technische hulp. Goedele vertrok vanuit de leerlingen: ze stelde verdiepende vragen en ging meermaals met de leerlingen een filosofisch gesprek aan. Goedele liet elk kind individueel werken. Iedereen kon dus zelf nadenken, ontwerpen en maken.

'Goedele koos architectuur als invalshoek en de leerlingen werkten voor het eerst met maquettemateriaal. Erg uitdagend! Ze gingen ook drukken in het drukatelier van Artforum. Zo maakten ze affiches die in beeld vertellen hoe zij de samenleving zagen. Dit was inhoudelijk een interessante oefening en de techniek van het drukken werd ook meegenomen naar de klas.'

Uniek en intens

'We vinden het belangrijk om buiten de muren van de school te kijken om zo de betrokkenheid van ouders en leerlingen te verhogen. Door de koppeling van het project Als ooit aan het stadsproject Utopia kwam dit voor de leerlingen erg dichtbij. Ze voelden zich echt een deel van Utopia. Dit maakte het uniek en intens. De tentoonstelling Als ooit in OPEK was de kers op de taart. De leerlingen zagen er hun eigen werken schitteren naast alle andere. Ze waren enorm trots en dit verhoogde hun eigenwaarde.'

Als ooit – zoals toen

Ondertussen formuleerde de klas ook een nieuwe onderzoeksvraag: Hoe woonden de mensen vroeger samen? Dit project kreeg de naam Als Ooit – zoals toen. De leerlingen maakten drukwerken rond een aantal geschiedkundige tijdsperiodes en presenteerden ze op de schooltentoonstelling. Zo werkten ze verder met de druktechnieken die ze hadden geleerd bij Goedele. Filosoferen en beeld, het blijft een boeiende uitdaging!

© Beeldmateriaal: Artforum en Jan Sents.

Auteur Sabine Caluwaert
Organisaties Artforum
Schooljaar 2016-2017
Projectverantwoordelijke Nele Van Bouwel, leerkracht