Basale leerlingen zoeken contact in dit laagdrempelige circusproject

De Zonnepoort organiseert geregeld projecten voor uiteenlopende klasgroepen. ‘Nu wilden we specifiek iets doen voor de basale leerlingen’, zegt juf Lien Bossuyt. ‘Zo konden zij ook eens tonen wat ze kunnen. De mensen van Circusplaneet verzekerden ons dat ze workshops op hun maat konden maken.’

Dat bleek ook zo te zijn. Circus vraagt geen taal, je kunt er de meest uiteenlopende materialen en technieken bij betrekken, en je maakt het net zo laagdrempelig als gewenst. Uiteindelijk stapten Els Heyvaert, klasjuf van de basale bovenbouw (9 tot 10 jaar) en Bien De Vriese, klasjuf bij de instappers, vol enthousiasme mee in het project.

Zintuigen

‘Voor de herkenbaarheid begon ik elke workshop met de sjaaltjes’, zegt Rude Vanwalle van Circusplaneet. ‘Die zijn licht en kleurrijk en je kunt er allerlei dingen mee, van gooien en de lucht in blazen tot jongleren. Maar we hebben ook veel met ringen of jongleerballetjes gewerkt. Een ring kun je rond je arm laten draaien of je legt hem gewoon om je hoofd. Met balletjes kun je trucjes doen, maar je kunt er ook mee masseren.’

Bien De Vriese: ‘Het was voor ons niet alleen boeiend om nieuwe materialen te ontdekken, maar vooral om te zien hoeveel kanten je er effectief mee uit kunt. De workshops prikkelden de zintuigen van de kinderen op heel verschillende manieren. Soms was er muziek bij of draaide het vooral om kleur. Maar ook op sociaal-emotioneel vlak hebben de leerlingen bijgeleerd: hoe ga je om met iemand die je benadert en je iets toont? Je leert als leerkracht ook heel veel over je leerlingen, gewoon door te observeren hoe ze de dingen ervaren, waarvoor ze openstaan, waar ze op ingaan en waarop net niet.’

Els Heyvaert vond het ook bijzonder positief dat de leerlingen zelf inbreng hadden. ‘Wanneer ze iets aangaven, ging Rude er meteen op in. Zo ervaarden ze goed hoe het voelt als anderen aan de slag gaan met hun idee. Op een dag waren we bijvoorbeeld aan het gooien met een doekje, en een leerling liet het doekje op zijn hoofd vallen. Rude pikte erop in, en even later lieten alle klasgenoten de doekjes op hun hoofd neerkomen.’

Zorgclowns: extra ondersteuning

Rude en de klasleerkrachten kregen bij elke workshop ondersteuning van de kinderverzorgsters van de betrokken klas. En bij de laatste drie sessies waren ook een paar zorgclowns aanwezig. ‘Ik waardeer de dynamiek die Circusplaneet en de zorgclowns in de workshops hebben binnengebracht’, zegt Bien De Vriese. Die was heel anders dan een doordeweekse klasdynamiek. Zeker de zorgclowns kwamen de ruimte binnen en vertrokken vanuit de leerlingen: wat doen ze, hoe kunnen we meedoen of erop inspelen? Lien Bossuyt: ‘Er hing een sfeer van vertragen, kijken en dan beslissen hoe je met een leerling in interactie gaat. Het zou fijn zijn als we die houding in onze basale klassen konden bewaren.’ 

‘Er hing een sfeer van vertragen, kijken en dan beslissen hoe je met een leerling in interactie gaat. Het zou fijn zijn als we die houding in onze basale klassen konden bewaren.’

Juf Lien

Contact

Wat de leerkrachten misschien nog het meest verwonderd heeft, is hoe goed Rude en de zorgclowns erin slaagden om contact te leggen met de leerlingen. Lien Bossuyt: ‘Je zag er echt een evolutie in. Op een gegeven ogenblik zag ik een kind opeens door een ring naar Rude kijken, alsof het zonder woorden telkens even hallo kwam zeggen. Dat was een mooi contactmoment. En zo werd het circusmateriaal wel vaker een spontaan communicatiemiddel.’

‘Onverwacht werd het circusmateriaal een spontaan communicatiemiddel’

Juf Lien

‘De manier waarop de zorgclowns contact legden met de leerlingen pas ik nu ook vaker toe in de klas’, vertelt Els. ‘Wij leerkrachten praten veel tegen onze leerlingen. De clowns gebruiken meer mimiek en non-verbale taal. Het viel op dat ze bepaalde leerlingen zo beter konden bereiken. Dus ook op dat vlak was het een bijzonder leerrijk project.’