De tuin van babbel: wereldoriëntatie en beeld hand in hand in de basisschool

De VBS EDUGO Sint-Bernadette en de Sint-Lucasacademie zetten samen in op een interactieve open kijk op mens en wereld. Taal, communicatie en identiteit zijn de sleutelwoorden van deze samenwerking. De tuin van de school wordt de spil van het project: in een kansarme buurt biedt hij de kans om verbindingen te maken én die ruimtelijk vorm te geven.

Je ziet leerlingen rond een tafel staan. De leerkracht geeft uitleg.
Leerlingen zitten aan een tafel. Ze schilderen en knutselen aan maskers.
Leerlingen liggen op hun buik op grond rond een groot wit blad papier. De leerkracht zit gehurkt en wijst naar iets op het blad papier, terwijl ze uitleg geeft.

VBS Sint -Bernadette is een kleine, multiculturele school aan de rand van Gent. Voor heel wat leerlingen ligt de drempel naar de academie bijzonder hoog. Ze hebben vaak om diverse redenen niet de mogelijkheid om thuis cultuur te beleven. Met De tuin van babbel wil de school in samenwerking met de Sint-Lucasacademie daar iets aan doen. Ze kozen voor thema’s waarbij beide partners expertise kunnen opdoen die na drie jaren nog kan worden toegepast. Of zoals Juf Liesbet het zegt: ‘Zo roesten we niet vast in onze aanpak én kunnen we de muzische vorming op een diepgaande wijze versterken.’ Het Kunstkuurproject loopt nog maar enkele maanden. ’Ik kreeg al heel wat inspiratie over hoe ik ook andere lessen muzisch sterker kan aanpakken. Vooral de tips over hoe ik beeld kan integreren, zijn een echte eyeopener’, vertelt een enthousiaste Juf Liesbet.

‘We verbinden de lessen wereldoriëntatie met beeld. De leerstof krijgt meer diepgang en betekenis. Zo versterken we het cultureel bewustzijn’

Juf Liesbet

Wereldoriëntatie en beeld vormen de insteek van de samenwerking. Elke 2/3 maanden komt een dko-leraar intensief een andere klas begeleiden. Tijdens de jeugdboekenweek zelfs iedere week. Zo kan er in elke klas van het eerste tot het zesde leerjaar worden gewerkt aan culturele expressie en cultureel bewustzijn. ‘In de leraarskamer praten we regelmatig over de mogelijkheden die er zijn sinds de samenwerking met de Sint-Lucasacademie’, licht Juf Liesbet toe. Ze vindt het bijzonder interessant dat er eigenlijk geen lessen wegvallen, maar dat ze juist anders worden besteed. En laat dat nu net de bedoeling van het leerplan ZILL zijn.

Chocolade!

Juf Liesbet van het vijfde en zesde leerjaar werkte samen met juf Lien van Sint-Lucas rond het thema ‘chocolade’. Twee namiddagen per week kwam juf Lien langs. ‘Chocolade is pas na de ontdekking van Amerika bij ons terechtgekomen. En wel dankzij de Mayacultuur’, vertelt een enthousiaste leerling. ’Juf Lien leerde ons dat de Maya’s ook kleurrijke en soms wel angstaanjagende maskers hadden. We maakten onze eigen maskers. Experimenteerden met verschillende verfsoorten: textielverf, pigmentverf en ook zelfgemaakte zandverf.’ Voor wie de opdracht talig niet helemaal begrijpt, staat Juf Liesbet klaar met extra uitleg en ondersteuning.

Het valt de juf op dat de leerlingen meer ‘mee zijn’ met het thema. ‘De grote uitdaging zal zijn om de leerdoelen verder te verfijnen en nog beter te integreren in ons project. We gaan zeker onze aanpak evalueren en bijsturen waar nodig. Door de lessen wereldoriëntatie te verbinden met beeld krijgt de leerstof meer diepgang en betekenis. Hiermee versterken we het cultureel bewustzijn. Leerlingen kunnen expressief met een opdracht aan de slag en de thema’s van de lessen wereldoriëntatie krijgen zo een artistieke poot. Ook juf Lien kan heel wat opsteken van het werken met heel grote klassen.’

Tips van juf Liesbet

  • Durf open staan. Als je de gewoonte hebt om altijd gestructureerd te werken moet je durven loslaten als je klas even een puinhoop is.
  • Goede afspraken maken met de dko leraar is heel belangrijk. Zowel inhoudelijk als over stiptheid en over het opruimen van de klas.
  • Begin bescheiden, iedere leraar in zijn of haar klas. Een gevoel van vertrouwen en veiligheid is erg belangrijk. Pas nadien kan er over de klassen heen worden gewerkt.
  • Probeer iedereen van het schoolteam van in het begin te betrekken. Zo zorg je ervoor dat Kunstkuur gedragen is en leeft op school
  • Maak goede financiële afspraken. Over wel budget beschik je en hoe ga je het besteden.
  • Bouw voldoende overlegmomenten in waarop de betrokken leraren kunnen aansluiten

Culturele vaardigheden en dragers

Wil je meer inzetten op cultuur in jouw klas? Ontdek de theorie Cultuur in de Spiegel.

CIS cirkel basis

Culturele vaardigheden

waarnemen

  • De leerlingen bekijken tekens van Maya’s
  • De leerlingen bestuderen foto’s van maskers
  • Luisteren naar verhalen over de Maya's
  • Chocolade proeven

verbeelden

  • De leerlingen maken zelf Mayatekens
  • Ze ontwerpen hun eigen maskers

conceptualiseren

  • De tekens op zich

analyseren

  • Het productieproces van chocolade wordt bestudeerd.
  • Hoe is een chocoladedrank samengesteld?
  • De typische kenmerken van de Azteken en de Maya's worden onder de loep genomen.

Dragers

voorwerpen

  • Penselen
  • Vormen en bladeren
  • Pigmentverf, textielverf, modderverf

taal

  • Instructietaal Nederlands

Grafische tekens

  • Maya tekens