Vrije vogels op het podium

De 26 leerlingen uit economie-wiskunde, wetenschappen-wiskunde en economie-moderne talen van ZAVO werkten samen met hun leerkracht esthetica en kunstenares Magda van Artforum toe naar een toonmoment op groot podium.

Het project begon tijdens de lessen esthetica met een brainstorm van één minuut. Daarin mochten de leerlingen zoveel mogelijk woorden opschrijven vanuit hun eigen leefwereld. We hielden daar dan groepsdiscussies over. Uiteindelijk kwamen we tot drie thema’s: van donker naar licht; de zeven hoofdzonden of deugden en verschillende culturen.’

Eigen inspiratiebron

‘Ik lichtte mijn collega leerkrachten in over ons opzet en nodigde hen uit om er ook iets mee te doen in hun lessen. Niet iedereen zag er meteen een link in, maar doordat ze op de hoogte waren, leefde het wel. We werkten met een document op Google Drive dat iedereen kon raadplegen of aanvullen: de leerlingen, leerkrachten en externen.’

‘In een volgende stap kozen alle leerlingen een fragment, beeld, kunstwerk of muziekstuk dat hen inspireerde. Ze moesten die keuze toevoegen in het gedeelde document en motiveren. Ik deed hen daar nog verder op doordenken tijdens de lessen.’

‘Na die fase kwam Magda Ral erbij, een kunstenares met theaterexpertise. Zij kwam via Artforum bij ons terecht. Magda startte vanuit de keuzes van de leerlingen en ging daarop verder. Ze tastte af wat mogelijk was en wat de leerlingen wilden. Zo vroeg ze hen om allemaal te dansen en polste ze wie een instrument speelde.’

Als 1 blok vooruit

‘Uit elk fragment haalde ze het element dat belangrijk was voor die leerling. Iemand liet zich bijvoorbeeld inspireren door Ronaldo, omdat die nooit opgeeft. Op basis daarvan vroeg Magda de leerling of hij een opwarming kon voorzien voor de hele groep. Tegen een van de volgende keren had hij een vijftal oefeningen voorbereid waarmee we elke sessie startten. We verwerkten die uiteindelijk ook in het toonmoment, op trage, gevoelige muziek. Als een soort dans, zonder dat het zo was bedoeld.’

‘Op een bepaald moment wilde ze dat de groep in één blok ging staan. De klas was muisstil en moest samen vooruit geraken. Prachtig. Je voelde het groepsgevoel groeien. We voorzagen vier voormiddagen en twee volle dagen repetitietijd om ons klaar te stomen voor het toonmoment.

De laatste namiddag mochten oefenen we op het podium in CC De Factorij, het spiksplinternieuwe cultuurcentrum van Zaventem. Daar vond het uiteindelijke toonmoment voor het publiek plaats. De impact van de zaal en het podium was groot. Dat effect is belangrijk om het serieus te nemen. De groep hing sterk samen en Magda en ik werden erin opgenomen. Een fijne ervaring.’

Groeiportfolio en fotoreflectie

‘De leerlingen hielden hun evolutie bij in een groeiportfolio. Daarin noteerden ze reflecties, ervaringen ... Ik vulde zelf af en toe korte feedback in en schreef de taken op die Magda hen gaf. Aan het einde maakten we nog een fotoreflectie. Met een aantal beelden gaven ze aan wat hen bijblijft van dit project.’

In één woord?

‘Ervaring.’ ‘Samenzijn.’ ‘Groepsgevoel.’ ‘Sfeer.’ ‘Talenten.’ ‘Verrassend.’ ‘Ongelooflijk.’ ‘Vleugel.’

‘Het niveau was heel sterk voor een school’, legt iemand uit. ‘Het publiek verwachtte zich aan ‘schoolfeestniveau’ en was aangenaam verrast.’ ‘We waren vrije vogels die dansten op het podium en allemaal ons eigen ding mochten doen.

Tips van de leerkrachten

  • Zorg dat je er zelf ‘goesting’ in hebt, dat je de leerlingen enthousiasmeert.
  • Bied altijd veiligheid en een uitweg. Geef de leerlingen de mogelijkheid om iets anders te doen als ze liever niet op een podium staan. En laat hen zelf afkomen met een alternatief.
  • Blijf positief, ook al lopen er dingen mis. Soms maken de leerlingen hun taak niet en dat kan frustrerend zijn. Je mag dat zeker benoemen, maar probeer het ook snel genoeg los te laten en verder te gaan op een positief elan.

De foto’s werden gemaakt door Matilde Sybertz, leerling van 6WEW.

Auteur Judith Anaf
School ZAVO
Organisaties Artforum
CC De Factorij
Schooljaar 2016-2017
Projectverantwoordelijke Sofie Pepermans, leerkracht esthetica