Van blad tot boek

In iedereen schuilt een kunstenaar, zo toont De Kouter in Kortrijk op sublieme wijze aan. Met ‘2115, het had gekund (maar misschien ook niet)’ presenteren de leerlingen een parel van een boek.

Elk jaar neemt De Kouter deel aan de 'Nationale Voorleesweek'. Zowel in de lessen taal als in plastische opvoeding werken ze jaarlijks rond een uitverkoren boek. Hieruit begon het idee te rijpen om er zélf eentje te maken. Zo gezegd, zo gedaan.

Vakoverschrijdend project

Voor het project ‘Van blad tot boek’ sloegen de juffen en meesters van het tweede en derde jaar de handen in elkaar. Zo gaven ze de leerlingen van het buitengewoon onderwijs een introductie tot de wondere wereld van het boek en dat in al zijn kleurrijke facetten.

Van dichtbij meemaken hoe een boek tot stand komt, dat is voor onze leerlingen uniek’, weet projectverantwoordelijke en PO-juf Trees Breyne. ’Daarnaast gaf het ons de kans om hun taalvaardigheid en creativiteit aan te scherpen. Als ze het boek in handen krijgen, beseffen ze: ‘wauw, wij kunnen ook iets’.’

Kijken in de toekomst

Het boek vertelt een verhaal dat zich afspeelt in de toekomst. Een omvangrijk thema dat tot de verbeelding sprak en 120 leerlingen kon boeien. ‘Zo bezonnen de hoeklassers zich over hoe auto’s er in de toekomst konden uitzien en bedachten de meisjes van haartooi futuristische kapsels en kledingstijlen. Elke leerling had voeling met het onderwerp, liet er zijn of haar fantasie op los en gaf er een persoonlijke toets aan.’

Fictie wordt werkelijkheid

De klas van juf Liesbeth Dewaele kwam met het toekomstidee op de proppen. ‘We vertellen het verhaal van een groep vrienden die leven in 2115. Zij lezen in de krant hoe een Kortrijkse school honderd jaar geleden een boek schreef en er een exemplaar in hun gebouw verstopt ligt. Als zij het boek weten op te sporen, komen ze terecht in de verbeelding van onze leerlingen en lezen ze over nieuwe mens- en diersoorten, gerechten, et cetera.’ Als het van De Kouter afhangt blijft het niet alleen bij fictie. Momenteel is er een nieuw schoolgebouw in de maak en in een van de valse wanden zal een boek – zorgvuldig opgeborgen in een metalen kist – worden weggestopt.

Illustratieworkshops

Voor een optimaal resultaat ging de school in zee met een aantal cultuurpartners. Om bij de geknipte vakmensen terecht te komen, trok ASV-coördinator Annelies Desseyn aan de mouw van broer Dries, die werkt als grafisch vormgever bij uitgeverij De Eenhoorn. Zo ontvouwde het idee van een bezoek aan deze uitgeverij, alsook aan drukkerij Oranje. Hun rondleiding en uiteenzetting gaf een klare kijk op het proces, van een wit blad naar een gedrukt boek.

Illustratrice Lise Vanlerberghe voorzag de leerkrachten van tekst en uitleg, vertelt Trees. ‘Lise kwam ons begeleiden bij de opstart van het boek en leerde ons aan welke kenmerken een goede illustratie moet voldoen.’

'Elke leerling had voeling met het onderwerp, liet er zijn of haar fantasie op los en gaf er een persoonlijke toets aan.’

Kostenplaatje

Met de financiële steun van Dynamo 3 kon de school de gekende illustratoren Nils Pieters en Trui Chielens strikken. Zij deden een workshop voor de klas, gaven hun technieken prijs en stonden paraat met tips en tricks voor de leerlingen. De school kon met het Dynamo-geld ook de nodige materialen voor de workshops en PO-lessen bekostigen.

De drukkosten hadden een kostenplaatje van 4000 euro, maar mochten niet met het geld van Dynamo 3 betaald worden. ‘Gelukkig hadden we voldoende geld in de schoolkas en als externe partner de Gentse drukkerij ‘Druk in de weer’. Door de verkoop van ons boek hopen we deze centen terug te verdienen.’

Fier als een pauw

Tijdens de jaarlijkse voorleesactie van De Kouter zal het boek worden voorgesteld aan scholen uit de buurt. ‘Van nature zijn onze leerlingen geen boekenlezers’, besluit Annelies Desseyn. ’Vaak komen ze door hun thuissituatie amper in aanraking met cultuur. Toch zijn we erin geslaagd om met dit project hun liefde aan te wakkeren voor taal, beeld en boeken pur sang. De leerlingen zijn fier als een pauw op hun creaties. Ze kwamen zelfs al vragen of ze volgend jaar een vervolgverhaal mogen maken. En is het niet mooi dat zij nu tegen hun neven en nichtjes – die mogelijk wel Latijn studeren - kunnen stoefen over hún boek?’

Tips van juf Trees, Liesbeth en Annelies

  • Til de werkopdrachten rond de Nationale Voorleesweek tot een hoger niveau. Zet een vakoverschrijdend project op touw.
  • Brainstorm samen met de leerlingen over diverse thema’s. Ga voluit voor een onderwerp waar iedereen voeling mee heeft en zijn of haar persoonlijkheid in kwijt kan.
  • Nodig illustratoren uit in de klas. Voor advies en subsidies op maat kan je hier terecht bij het Vlaams Fonds voor de Letteren.
  • Door de workshops laat je de creativiteit van de leerlingen floreren. Zo groeit hun zelfvertrouwen en krijgen ze een positiever zelfbeeld.
  • Als kers op de taart; sluit af met een feestelijke boekvoorstelling, organiseer voorleesmomenten in andere scholen en verkoop het boek in de schoolwinkel.
Auteur Raf Schevenels
Schooljaar 2015-2016
Projectverantwoordelijke Trees Breyne & Annelies Desseyn