Leerlingen geven hun persoonlijkheid weer in houtsneden door te reflecteren over hun zijn. Ook zo kan je werken aan de sleutelcompetentie Cultureel Bewustzijn.

‘Ik geef les over grafiek, maar heb het nooit zelf in de vingers gehad. Door dit traject word ik een meer beslagen kunstwetenschapper.’

Lieven Van den Weghe, leerkracht Kunstbeschouwing

‘Dit project is een pilootproject voor een verdieping van mijn vak Kunstbeschouwing’, vertelt Lieven Van den Weghe. ‘Het beschouwende laat voorlopig weinig ruimte voor creatie. Terwijl die nood wel leeft binnen de klasgroep. En daarvoor ging ik op zoek naar een kunstenaar die me een inkijk kon geven in de beeldende kunsten, iets wat ik soms mis als theaterwetenschapper.’

Expertise van 2 partners = dubbele leerkansen

In een voorafgaand traject, dachten de leerlingen na over wat hun leven tot nu toe hen had bijgebracht en hoe dat hun persoonlijkheid vorm gaf. Voor deze innerlijke analyse werden 4 lesuren (o.a. van de leerkracht filosofie en psychologie) gereserveerd. Het was een 'mentale voorbereiding’, een soort werken aan voorstudies door middel van het vormgeven van gedachten.

Omdat er op onze school een 3-jarig Kunstkuurtraject loopt, konden we voor dit project rekenen op de steun van 2 leerkrachten van de Sint-Lucasacademie (DKO). Omdat zij niet gespecialiseerd waren in houtsneden, betrokken we via dynamoPROJECT Delphine Cuelenaere: beeldend kunstenaar en docent schilderkunst, gespecialiseerd in houtsneden.

Drukken met een lepel

‘In 5 workshops van telkens 2 uur legden we ons toe op het creatieve maakproces’, vertelt Lieven. ‘In de eerste 2 workshops werden de voorstudies van de leerlingen verfijnd door collages te maken van de verschillende schetsen. In de daarop volgende sessies zetten de leerlingen hun tekeningen op de houten plaat, sneden ze deze uit (pas op voor de vingers!) en drukten ze deze op papier met een lepel.

Werken aan de sleutelcompetentie Cultureel Bewustzijn

‘Hoewel de introspectie en vertaalslag daarvan geen evidente oefening was voor vierdejaars, hebben ze de oefening met beide handen aangegrepen’, weet Lieven. ‘Ze hebben eigenlijk alles zelf gedaan: van denkoefening, voorstudie, gutsen (snijden) en drukken. Hun project sluit daarmee op verschillende vlakken aan bij de sleutelcompetentie Cultureel Bewustzijn. Via kunstexpressie krijgen ze immers een beeld op hun veranderende zelf. Het experiment staat centraal, vanuit het denken en het handelen.’

‘Daarnaast hebben de leerlingen zich ook geschoold in een uitbreiding: de geschiedenis van Japanse houtsnedes, ukiyo-e en shin hanga. Daarvoor brachten we een bezoek aan het Museum Kunst & Geschiedenis in Brussel. Deze uitstap vonden de leerlingen bijzonder interessant en hebben ze ook gebruikt als inspiratie voor de voorstudie.’ 

Ik ga dit project zeker hernemen volgend jaar

‘De sterke punten van dit project waren zeker de intensieve samenwerking tussen leerlingen onderling, leerlingen met de kunstenaar, met hun leerkracht Kunstbeschouwing en met de Kunstkuur-docenten. Daarnaast brengt zo'n langdurig traject ook een zekere dynamiek en samenhorigheid teweeg.’

‘Als leerkracht kunstbeschouwing heb ik bijzonder interessante technische kennis opgedaan over het creëren van houtsneden, en breder: druktechnieken en materialen zoals hout, papier en inkt. Ik ga dit project zeker hernemen volgend jaar, met een nieuwe lichting humane wetenschappen. Het zal dan zonder externe kunstenaar zijn, maar mét de verworven kennis en vaardigheden.’