The many the one

Hoe diep gaapt vandaag de kloof tussen aso-tso-bso? Om dit te weten te komen brengt BRONKS leerlingen uit de derde graad van twee verschillende Brusselse scholen bij elkaar om hun verhaal te vertellen. Aan elkaar, maar ook aan een groter publiek.

The many the one is het resultaat van de kruisbestuiving tussen deze verschillende werelden. Alle deelnemende leerlingen staan op scène. En ze zijn met veel. Met heel veel. Het project toont hoe sterk een groep kan zijn, en hoe zwak die ons kan maken. Maar evengoed hoe sterk het is om soms zwak te zijn. De leerlingen spelen geen theater, ze tonen zich zoals ze zijn. Aan elkaar, maar ook aan een groter publiek.

Een intense kennismaking met 'de andere'

De leerlingen van het vijfde en zesde middelbaar van Jan Van Ruusbroeckollege en Regina Pacisinstituut werden uitgenodigd om samen zelf kunst te scheppen, zelf een toneelstuk in elkaar te steken. ‘We hebben onze leerlingen gemengd met leeftijdsgenoten uit een school uit de buurt die een volstrekt ander sociaal publiek dan ons heeft’, vertelt leerkracht Jeroen De Smet. ‘Zo creëerden we voor hen een nieuwe omgeving waarin ze zich volledig moesten geven; het werd een intense kennismaking met 'de andere'.’

‘The many the one is work in progress’, vertelt Jeroen. ‘Het grote verhaal en de precieze taakverdeling bestaat niet. Het proces is belangrijker dan het eindproduct. En dat proces bevat veel elementen: twee verschillende werelden leren elkaar kennen, geleidelijkheid, leerlingen die stilletjes aan durven zichzelf tonen, leren omgaan met falen, met emoties enzovoort. Het project liet leerlingen proeven van de kunsten en vooral het proces daar achter. De nadruk lag op het maken, en het zelf durven verantwoordelijkheid en creativiteit opnemen.’

Een echte voorstelling

De erg verscheiden leerlingengroep kreeg vervolgens de opdracht om bij theaterhuis BRONKS een eigen voorstelling in elkaar te boksen. Daarvoor werden ze begeleid door theatermakers Marij De Nys, Veerle Kerckhoven en Georgina Theunissen. ‘Ze hebben er wekenlang aan gewerkt en gerepeteerd, en het resultaat was een stuk dat verbazend goed in elkaar stak’, zegt Jeroen. ‘Zo leerden ze hoe ze op relatief korte tijd van iets vrij hopeloos naar een echte voorstelling, die sterk vanuit henzelf werd gestuurd, konden gaan.’

In contact met kunstenaars

Die opdracht werd aangevuld met een tweede en derde luik. ‘Daarnaast hebben we de leerlingen ook in contact gebracht met een aantal beeldende en andere kunstenaars. De opdracht was om hen te volgen bij hun scheppingsproces, dus terwijl ze aan het schilderen of componeren waren’, zegt Jeroen. ‘Daarover moesten ze verslag uitbrengen. Om dat te kunnen, leerden we hen omgaan met foto en film. Op die manier leerden ze zelf iets maken, volgden ze hoe andere kunstenaars scheppen, en leerden ze ook kunst verslaan. Dat gaven ze weer in een boekje met portfolio's.’

Tips van Jeroen

  • Overleg met je leerlingen wat zij willen. Vis uit wat hun ideeën zijn in een brainstormsessie.
  • Betrek er een expert bij uit het veld, iemand die de technische kant van de zaak kent en die op de leerlingen kan overbrengen.
  • Laat de leerlingen iets creëren met die nieuw aangeleerde kennis en kom zo tot een eindproduct, dat je voorstelt op een toonmoment.